Hệ thống nhận dạng tự động (AIS - Automatic Identification System ) là một hệ thống theo dõi tự động, tự chủ được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực hàng hải để trao đổi thông tin điều hướng giữa các thiết bị đầu cuối được trang bị AIS. Nhờ đó, thông tin tĩnh và động của tàu có thể được trao đổi điện tử giữa các trạm thu AIS (trên tàu, trên bờ hoặc qua vệ tinh).
Từ tháng 12 năm 2004, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) yêu cầu tất cả các tàu có trọng tải toàn phần từ 300 tấn trở lên tham gia các chuyến đi quốc tế, tàu chở hàng có trọng tải toàn phần từ 500 tấn trở lên không tham gia các chuyến đi quốc tế và tàu chở khách bất kể kích thước đều phải được trang bị hệ thống nhận dạng tự động (AIS), như được quy định trong quy định SOLAS V/19.2.4, trong khi các tàu nhỏ hơn cũng có thể được trang bị bộ phát đáp AIS loại B. Quyết định này được đưa ra dựa trên nhiệm vụ tương đối của Hiệp định SOLAS (An toàn sinh mạng trên biển) năm 2002.
Bộ phát đáp AIS (trên các trạm của tàu) bao gồm bộ thu GPS (Hệ thống Định vị Toàn cầu) thu thập thông tin vị trí và chuyển động của tàu. Những thông tin động này, cùng với các thông tin tĩnh khác do thủy thủ đoàn cung cấp, được tự động phát sóng định kỳ thông qua bộ phát VHF tích hợp sử dụng 2 kênh VHF cụ thể (161.975 Mhz và 162.025 Mhz - kênh VHF cũ 87 & 88).
Thông tin dữ liệu AIS định kỳ có thể được các tàu khác hoặc trạm gốc ( miễn là chúng nằm trong phạm vi phủ sóng ) thu nhận. Sau đó, bằng cách sử dụng phần mềm chuyên dụng, thông tin này có thể được xử lý và hiển thị trên các thiết bị vẽ biểu đồ hoặc trên máy tính (ví dụ: trên MarineTraffic Live Map ). Dữ liệu AIS cũng có thể được thu nhận bởi vệ tinh - trong trường hợp này, thuật ngữ Sat-AIS được sử dụng (AIS vệ tinh hoặc S-AIS).
Việc thông tin AIS được công khai nhanh chóng dẫn đến sự thay đổi mạnh mẽ trong nhận thức ban đầu về việc sử dụng nó. AIS ban đầu được IMO (Tổ chức Hàng hải Quốc tế) phát triển như một tiêu chuẩn giúp các tàu tránh va chạm đồng thời hỗ trợ các cơ quan quản lý cảng kiểm soát giao thông hàng hải hiệu quả hơn. Tuy nhiên, khả năng ứng dụng rộng rãi của nó trong nhiều lĩnh vực kinh doanh liên quan đến hàng hải đã sớm được chứng minh!
Hiện nay, thông tin AIS được sử dụng để phục vụ nhiều mục đích khác nhau và tạo điều kiện thuận lợi cho công việc của người lao động trong nhiều ngành nghề, chẳng hạn như (trong số những ngành nghề khác):
-
Cơ quan quản lý cảng và các giám đốc cảng
-
Chủ tàu, người quản lý và người đóng tàu
-
Đại lý tàu biển, môi giới và người thuê tàu
-
Các nhà nghiên cứu và nhà phân tích dữ liệu
-
Người điều khiển tàu kéo và hoa tiêu
-
Đội tìm kiếm và cứu hộ
-
Các cơ quan quản lý cờ hiệu và các Hiệp hội phân loại
-
Thủy thủ đoàn của các tàu và các thành viên gia đình của họ
-
Lực lượng bảo vệ bờ biển và tuần tra biên giới
-
Khách sạn và các công ty du lịch
-
Hành khách hoặc người đi thuyền giải trí
-
Các tác nhân bảo vệ môi trường
-
Những người đam mê hàng hải và những người nghiệp dư về radio....
AIS LÀ GÌ
AIS (Automatically Identification System) là một hệ thống thông tin liên lạc trợ giúp hàng hải, cho phép các tàu trao đổi những thông tin về nhận dạng vị trí, hướng, tốc độ với nhau hoặc trao đổi với các trạm trên bờ. Những thông tin này giúp các phương tiện khi hành hải tránh bị va chạm với nhau, ngoài ra có thể trao đổi các thông tin như trợ giúp khi có sự cố, thông tin thời tiết... Khi kết hợp AIS với một thiết bị thông tin liên lạc khác, AIS còn được ứng dụng trong các trường hợp khẩn cấp, cứu hộ, cứu nạn trên biển.
AIS hoạt động trên băng tần VHF hàng hải dùng để nhận biết thông tin giữa phương tiện thủy có trang bị AIS và các đối tượng bên ngoài trong phạm vi phủ sóng VHF. AIS cho phép các phương tiện thủy chủ động chia sẻ các thông tin của mình với các phương tiện, Đài Thông tin duyên hải (TTDH) hoạt động trong khu vực lân cận, các trạm VTS – Base Transceiver Station và cơ quan quản lý hàng hải.
(BTS thực hiện tất cả các chức năng thu phát liên quan đến giao diện vô tuyến GPS và xử lý tín hiệu ở mức độ nhất định. Về 1 số phương diện có thể coi BTS là modem vô tuyến phức tạp nhận tín hiệu vô tuyến đường lên từ MS rồi biến đổi nó thành dữ liệu để truyền đi đến các máy khác trong mạng GSM, và nhận dữ liệu từ mạng GSM, rồi biến đổi nó thành tín hiệu vô tuyến phát đến MS. Các BTS tạo nên vùng phủ sóng của tế bào, vị trí của chúng quyết định dung lượng và vùng phủ của mạng. Tuy nhiên BTS chỉ đóng vai trò phụ trong việc phân phối tài nguyên vô tuyến cho các MS khác nhau.)
Chức năng của AIS
Thu thập, giải mã dữ liệu AIS thu được từ các đối tượng và truyền dẫn về Trung tâm xử lý dữ liệu; Tổng hợp dữ liệu AIS thu thập được, sàng lọc, xử lý và lưu trữ lại; Hiển thị dữ liệu, thông tin AIS lên bản đồ điện tử: dữ liệu hiển thị bao gồm các tàu biển sử dụng thiết bị AIS mà hệ thống thu thập được. Ngoài ra, trên bản đồ điện tử còn hiển thị các đối tượng khác như đèn biển, phao luồng, tiêu phục vụ nhu cầu quản lý của các cơ quan nhà nước; Theo dõi hành trình và lịch sử hành trình tàu trong quá khứ; Tra cứu đối tượng trên bản đồ.
Cụ thể là:
- Hiển thị trên màn hình thiết bị AIS kết hợp với hải đồ điện tử ENC giúp tàu thuyền định vị và định hướng hành hải chính xác trong mọi điều kiện thời tiết.
- Cung cấp cho người đi biển các thông tin chi tiết về báo hiệu hàng hải (tên báo hiệu, vị trí chính xác của báo hiệu, các thông tin về điều kiện thủy hải văn tại báo hiệu,...) một cách trực tiếp, liên tục.
- Giúp người quản lý phát hiện nhanh chóng sự sai lệch vị trí và một số đặc tính khác của các báo hiệu nổi.
- Cho phép thiết lập các báo hiệu giả đối với các báo hiệu hàng hải thực không được lắp báo hiệu AIS và các báo hiệu giả trong điều kiện chưa cho phép thiết lập các báo hiệu thực.
- Có khả năng lưu trữ một lượng thông tin rất lớn về quá trình hoạt động hàng hải của tàu thuyền trong khu vực và có thể hiển thị lại khi có yêu cầu (tên tàu, số nhận dạng MMSI, tốc độ và hướng hành trình, điểm xuất phát, điểm đến tiếp theo, loại hàng hóa vận chuyển, danh sách và trích ngang thuyền viên, vết tàu hành trình,...), kết nối với hệ thống VTS phục vụ tốt cho công tác quản lý cảng và tìm kiếm cứu nạn.
- Kết nối Internet để chia sẻ thông tin về ATHH giữa các cơ quan chức năng có liên quan trong nước và quốc tế.